DÖVİZ KURU DALGALANMALARININ YURTİÇİ FİYATLARA ETKİSİ

SUNA KORKMAZ, MUSA BAYIR
4.256 857

Öz


Enflasyon, ekonominin en temel merkezi sorunlarından biridir. Bu nedenle, hükümet politikalarının temel amaçları arasında fiyat istikrarı yer almaktadır. Dalgalı kur rejimi uygulayan ülkelerde fiyat istikrarının sağlanması oldukça zordur. Çünkü döviz kurundaki değişim ve enflasyon arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Uluslararası literatürde, “pass-through” olarak tanımlanan, döviz kurundaki dalgalanmaların yurtiçi fiyatlara yansıması, oldukça ilgi gören bir konudur. Son dönemde, FED’in para arzını azaltacağına yönelik beklentilerin artması, özellikle gelişmekte olan ülkelerin döviz piyasalarında nominal döviz kurunda artışlara yol açmıştır. Buradan hareketle çalışmada, küresel ekonomide önemli gelişmelerin yaşandığı 2003-2014 yılları arasını kapsayacak şekilde, döviz kuru dalgalanmalarının Türkiye’deki yurt içi fiyatlara etkisi araştırılmıştır. Nominal efektif döviz kuru, üretici fiyat endeksi ve tüketici fiyat endekslerinin değişken olarak kullanıldığı çalışmada, 2003:01-2014:11 dönemlerini kapsayan aylık veriler kullanılmıştır. Yapılan ekonometrik analizde, döviz kurundan üretici fiyat endeksine ve tüketici fiyat endeksinden döviz kuruna tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur.


Anahtar kelimeler


Nominal Döviz Kuru, Tüfe, Üfe, Granger Nedensellik Testi

Tam metin:

PDF

Referanslar


Alper, K. (2003). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices in Turkish Economy . Master’s Thesis. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi.

Aron, J., Macdonald, R., & Muellbauer, J. (2014). Exchange Rate Pass-Through in Developing and Emerging Markets: A Survey of Conceptual, Methodological and Policy Issues, and Selected Empirical Findings. The Journal of Development Studies, 50, 1, 101-143.

Arslaner, F., Karaman, D., Arslaner, N., & Kal, S. H. (2014). The Relationship between Inflation Targeting and Exchange Rate Pass-Through in Turkey with a Model Averaging Approach. Working Paper, 14/16.

Ayvaz Güven, E. T., & Uysal, D. (2013). Türkiye'de Döviz Kurlarındaki Değişme ile Enflasyon Arasındaki İlişki. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5, 9, 141-156.

Baldwin, R. (1988). Hysterisis in Import Prices: The Beachhead Effect. American Economic Review, 78, 773-785.

Başçı, E. (2015, Mart 11). TCMB Başkanının Cumhurbaşkanına Ekonomiye İlişkin Sunumu. Mart 15, 2015 tarihinde http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/b2a7648f-6683-46e7-b033-f0dcf6b95565/TCMB_ErdemBasci_WebVersiyonuI.pdf?MOD=AJPERES adresinden alındı.

Beirne, J., & Bijsterbosch, M. (2011). Exchange Rate Pass-Through in Central and Eastern European Member States. Journal of Policy Modeling, 33, 241-254.

Burstein, A. T., Neves, J. C., & Rebelo, S. (2003). Distribution Costs and Real Exchange Rate Dynamics During Exchange-Rate-Based Stabilizations. Journal of Monetary Economics, 50, 1189-1214.

Ca'zorzi, M., Hahn, E., & Sanchez, M. (2007). Exchange Rate Pass-Through in Emerging Markets. ECB Working Paper Series, 739.

Choudri, E. U., & Hakura, D. (2006). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices: Does the Inflationary Environment Matter? Journal of International Money and Finance, 25, 614-639.

Damar, A. O. (2010, Haziran). Türkiye'de Döviz Kurundan Fiyatlara Geçiş Etkisinin İncelenmesi. Uzmanlık Yeterlilik Tezi. Ankara: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası.

Dikmen, N. (2012). Ekonometri Temel Kavramlar ve Uygulamalar, Dora Basım Yayın Dağıtım, Bursa, 2. Baskı.

Dinççağ, A. (2009). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices in Turkey:Asymmetric Cointegration Analysis. Master's Thesis. Ankara: Bilkent Üniversitesi.

Dolores, R. M. (2009). Exchange Rate Pass-Through in Central and East European Countries. Eastern European Economics, 47, 4, 42-61.

Goldberg, P. K., & Knetter, M. M. (1996). Good Prices and Exchange Rates:What Have We Learned? NBER Working Papers, 5862.

Gujarati, D.N. (2004), Basic Econometrics, New York: McGraw-Hill.

Helali, K., Kalai, M., & Boujelben, T. (2014). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices in Tunisia: A Short and Long Run Analysis. MPRA Paper, 62204.

Işık, N., Acar, M., & Işık, H. (2004). Enflasyon ve Döviz Kuru İlişkisi: Bir Eşbütünleşme Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 9, 2, 325-340.

Ito, T., & Sato, K. (2006). Exchange Rate Changes and Inflation in Post-Crisis Asian Economies: VAR Analysis of The Exchange Rate Pass-Through. NBER Working Paper,12395.

Ito, T., & Sato, K. (2007). Exchange Rate Pass-Through and Domestic Inflation:A Comparison between East Asia and Latin American Countries. RIETI Discussion Paper Series, E-040.

Kara, H., & Öğünç, F. (2005). Exchange Rate Pass-Through in Turkey:It is Slow, but is it Really Low? Research Department Working Paper, 10.

Kara, H., Küçük Tuğer, H., Özlale, Ü., Tuğer, B., & Yücel, E. M. (2007). Exchange Rate Regimes and Pass-Through: Evidence from The Turkish Economy. Contemporary Economic Policy, 25, 2, 206-225.

Korhonen, I., & Wachtel, P. (2006). A Note on Exchange Rate Pass-Through in CIS Countries. Research in International Business and Finance, 20, 215-226.

Krugman, P. (1986). Pricing to Market When The Exchange Rate Changes. NBER Working Paper, 1926.

Krugman, P. R., & Obstfeld, M. (2009). International Economics Theory and Policy (Sekizinci Baskı b.). Boston: Pearson Education Inc.

Kumar, A. (2014). Exchange Rate Pass-Through in India. International Journal of Business and Management Invention, 3, 2, 29-43.

Kutlar, A. (2009). Uygulamalı Ekonometri, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 3. Baskı.

Leigh, D., & Rossi, M. (2002). Exchange Rate Pass-Through in Turkey. IMF Working Paper, 204.

Loloh, F. W. (2014). Exchange Rate Pass-Through in Ghana. Staff Working Papers.

MacCarthy, J. (2000). Pass-Through of Exchange Rates and Import Prices to Domestic Inflation in Some Industrialized Economies. Staff Report, 111.

Manning, L. M., & Andrianacos, D. (1993). Dollar Movements and Inflation: A Cointegration Analysis. Applied Economics, 12, 1483-1488.

Özçiçek, Ö. (2007). Türkiye'de Ekonomik Krizler ve Döviz Kuru Enflasyon İlişkisi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9, 1, 71-80.

Özen, E. Ö. (2011). Exchange Rate Pass-Through into Domestic Price Indicators: A Sectoral Analysis of Turkish Economy. Master's Thesis. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi.

Peker, O., & Görmüş, Ş. (2008). Türkiye'de Döviz Kurunun Enflasyonist Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13, 2, 187-202.

Ponomarev, Y., Trunin, P., & Uluykaev, A. (2014). Exchange Rate Pass-Through in Russia. Working Paper.

Rowland, P. (2004). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices: The Case of Colombia. Revista ESPE, 47, 106-125.

Saha, S., & Zhang, Z. (2013). Do Exchange Rates Affect Consumer Prices? A Comparative Analysis for Australia, China and India. Mathematics and Computers in Simulation, 93, 128-138.

Sever, E., & Mızrak, Z. (2007). Döviz Kuru, Enflasyon ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkiler: Türkiye Uygulaması. Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13, 265-283.

Sheefeni, J., & Ocran, M. (2014). Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices in Namibia: Svar Evidence. Journal of Economic and Financial Sciences, 7, 1, 89-102.

Shioji, E. (2014). A Pass-Through Revival. Asian Economic Policy Review, 9, 120-138.

Shu, C., & Su, X. (2009). Exchange Rate Pass-Through in China. China & World Economy, 17, 1, 33-46.

Taylor, J. (2000). Low Inflation, Pass-Through, and The Pricing Power of Firms. European Economic Review, 44, 1389-1408.

TCMB. (2006, Aralık 13). 2007 Para Politikası Raporu. Şubat 15, 2015 tarihinde http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/526f4d54-cfd3-4eb9-9e3f-f94883decb59/2007ParaPol.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=526f4d54-cfd3-4eb9-9e3f-f94883decb59 adresinden alındı

Volkan, A., Saatçioğlu, C., & Korap, L. (2007). Impact of Exchange Rate Changes on Domestic Inflation: The Turkish Experience. Discussion Paper, 6.

Yüncüler, Ç. (2011). Pass-Through of External Factors into Price Indicators in Turkey. Central Bank Review, 11, 71-84.