TÜRKİYE’DE CUMHURİYETİN İLANINDAN GÜNÜMÜZE KADAR MUHASEBE DENETİMİ KONUSUNDA YAŞANAN GELİŞMELER

Çağrı Köroğlu
4.211 982

Öz


Günümüzde özellikle, küreselleşmenin ve dış ticaretteki engellerin kalkması gerek ulusal gerekse de uluslararası piyasalarda önemli ekonomik gelişmelerin yaşanmasına neden olmaktadır. Bu gelişmelere paralel olarak da yanlış ve aldatıcı bilgilerden kaynaklanan çeşitli ekonomik krizler ortaya çıkmaktadır. Özellikle yakın geçmişte meydana gelen Enron olayı piyasalara olan güveni azaltmış ve azalan bu güvenin tekrar kazanılması için de denetim konusuna önem verilmesini zorunlu kılmıştır. İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olan denetim, tüm dünya ekonomilerinde şeffaflık, güvenilirlik ve kontrolü sağlayarak, toplumun her aşamasında etkili olmuş ve geçmişten günümüze tüm örgütsel yapılar içersinde varlığını güçlendiren önemli bir olgu olmuştur. Denetimin bu derece önemli ve kapsamlı oluşu, bu kavramın tarihsel gelişim sürecinin incelenmesini gerekli kılmaktadır.

                Bu çalışmanın hazırlanmasındaki amaç, tüm dünya için büyük önem arz eden muhasebe denetiminin Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanından günümüze kadar ki tarihsel gelişim sürecini incelemektir. Bu amaçla, Osmanlı Devleti’nde muhasebe denetimi konusunda yaşanan gelişmelere kısaca yer verilerek, çalışmanın esas konusunu oluşturan Cumhuriyet döneminin ilanından günümüze kadar ki muhasebe denetiminde yaşanan gelişmeler açıklanmaya çalışılmıştır.


Anahtar kelimeler


Muhasebe, Muhasebe Denetimi, Denetim Tarihi

Tam metin:

PDF

Referanslar


Akgül, B. A. (2005) “Türkiye’deki Denetim

Uygulamalarının Çeşitli Kanunlar Açısından İncelenmesi”, Manas Sosyal Bilimler Dergisi, c.7, s.13, ss.119-125.

Altıntaş, N. (2011) “Türkiye’de Muhasebe Hukukunun Çerçevesi”, Sosyal Bilimler Dergisi, s.1, ss.175-188.

Asthana, S., Balsam, S ve Kim, S. (2009) " TheEffect of Enron, Andersen andSarbanes-Oxley on The USA Market forAudit Services", Accounting ResearchJournal, vol.22, no.1, pp.4-26.

Aygören, H. ve Kurtcebe, E. (2010) "Yeni Türk Ticaret Kanunu'nun Bağımsız Denetim, Uluslararası Muhasebe Standartları, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ve Basel-II Kriterleri Yönüyle Genel Değerlendirmesi", Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s.6, ss.1-9.

Bezirci, M. ve Karasioğlu, F. (2011) “Türkiyede Denetimin Tarihsel Gelişimi”, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, c.15, s.21, ss.571-592.

Bilginoğlu, F. (1996) “Türk Muhasebe Uygulaması ve Uluslar arası Muhasebe”, Yönetim Dergisi, y.7, s.24, Haziran, ss.3-7.

Bozdemir, E. (2012) "Yeni Türk Ticaret Kanunu'nun Muhasebe Meslek Mensupları Açısından Değerlendirilmesine Yönelik Ampirik Bir Çalışma", Muhasebe ve Finansman Dergisi, s.54, Nisan, ss.101-122.

Çabuk, A., Saygılı, T. A. ve Yerebasmaz, V. (2013) Muhasebe Kayıt Düzenine Dayalı Türk Vergi denetiminin Üç Dönemi, İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası Yayınları: İstanbul.

Çelebiler, E. ve Güvemli O. (2013) Cumhuriyet Döneminin Başlarında Türk Muhasebe Düşüncesinin Oluşmasına Etkide Bulunan Yasal Düzenlemeler-1923-1930, İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası Yayınları: İstanbul.

Goh, W. B. (2009) "AuditCommitees, Board of Directors andRemediation of MaterialWeaknesses in International Control", Contemporary Accounting Research, vol.26, no.2, pp.549-579.

Güredin, E. (1997) Denetim, Beta Basım Yayım: İstanbul.

Güvemli, O. (2000a) Türk Devletleri Muhasebe Tarihi Cilt 1, Süryay: İstanbul.

Güvemli, O. (2000b) Türk Devletleri Muhasebe Tarihi Cilt-3, Süryay: İstanbul.

Güvemli, O. ve Özbirecikli, M. (2011) TheAuditProfession in Turkey, Türmob Yayınları-416: İstanbul.

Imhoff, A. H. (2003) "Accounting Quality, Auditing andCorparateGovernance", Accounting HorizonsSupplement, pp.117-128.

Karabıyık, V. (2013) Osmanlı İmparatorluğu’nda Maliye Teşkilatı ve Maliye ve Muhasebe Alanında XIX. Yüzyılda Maliye Bakanlığı’nın Kurulmasıyla Başlayan Modernleşme Hareketleri, İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası Yayınları: İstanbul.

Kesik, A. ve Oğuz, M. (2013) Başbaki Kulu-Osmanlı Devleti’nde Bir Denetçi, İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası Yayınları: İstanbul.

Köse, Ö. H. (2007) Dünyada ve Türkiye’de Yüksek Denetim, Sayıştay Yayınları: Ankara.

Kueppers, J. R. ve Sullivan, B. K. (2010) "How andWhy an IndependentAuditMatters", International Journal of DisclosureandGovernance", vol.7, no.4, pp.286-293.

Özçelik, H., Şenol, H. ve Aktürk, A. (2014) "Muhasebe Meslek Mensuplarının Bağımsız Denetim Alanındaki Güncel Gelişmelere Bakış Açıları ve Farkındalıkları Üzerine Bir Araştırma", Muhasebe ve Finansman, s.62, Nisan, ss.55-72.

Sanlı, N ve Özbirecikli, M. (2012) “ The Development Process of theAuditProfession in Turkey: An InvestigationFromPastToFuture”, 13. Word Congress of Accounting Historians, July 17, pp. 1-33.

Selimoğlu, S. K. ve Göktepe, H. (2007) “Türk Ticaret Kanunu Tasarısındaki Bağımsız Denetimle İlgili Yeni Düzenlemeler”, Mali Çözüm Dergisi, s.81, Mayıs-Haziran, ss.17-44.

Selimoğlu, S. K. ve Rende, Z. (2010) “ReconstructionStory of International Auditing Standards in Turkey: 1923-2009”, 2.Balkans andMiddle East Contries Conference on Auditing and Accounting History, vol.3, 15-18 September, pp.1925-1937.

Selimoğlu, S. K., Aslan, Ü. Ve Güvemli B. (2009) “12. Dünya Muhasebe Tarihi Kongresi’nde Sunulan Türk Akademisyenler ve Uygulamacıların Bildirileri: Bir Literatür İncelemesi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, s.42, ss.217-228.

Sevim, Ş., Çetinoğlu, T. ve Kurnaz, N. (2006) “Avrupa Birliği Müzakereleri Sürecinde AB 8. Yönergesi Kapsamında Türkiye’de Denetim ve Denetçilik Mesleğinin Durumu”, AB Müzakereleri Gelişim İçin Bir Fırsat mıdır?”, Mali Çözüm Dergisi, s.74, Ocak-Şubat-Mart, ss. 44-76.

Tabakoğlu, A. ve Taşdirek, Ç. (2015) “Osmanlı’da Mâlî Denetimin Kurumsal Gelişimi Maliye Teftiş Heyetinin Kuruluşu”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Mayıs, c.13, s.2, , ss.91-113.

Tackett, J.,Wolf, F. ve Claypool, G. (2004) "Sarbanes-OxleyandAuditFailure , A Critical Examination", Managerial Auditing Journal, vol.19, no.3, pp.340-350.

Uragun, M. (1993) Maliyet Muhasebesi ve Mali Tablolar, Yetkin Basımevi: Ankara.

Uzay, Ş.,Tanç, A. ve Erciyes, M. (2009) “Türkiye’de Muhasebe Denetimi: Geçmişten Geleceğe-1”, Mali Çözüm Dergisi, s.95, ss.125-140.

İnternet Kaynakları

http://www. Epdk.gov.tr. (Erişim tarihi: 13.05.2015).

http://www.bdd.org.tr. (Erişim tarihi: 12.05.2015).

http://www.istanbulsmmmo.org.tr. (Erişim tarihi: 13.05.2015).

http://www.mevzuat.gov.tr. (Erişim tarihi: 12.05.2015).

http://www.spk.gov.tr. (Erişim tarihi: 12.05.2015).

http://www.tsb.org.tr. (Eri