POTANSİYEL MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ HİLE ALGISI ÜZERİNE BOZOK ÜNİVERSİTESİ’NDE YAPILAN BİR ARAŞTIRMA

Tansel Hacıhasanoğlu, Nevran Karaca
3.920 1.804

Öz


Bu çalışmada, geleceğin meslek mensupları olan öğrencilerin mesleki hile ile ilgili algılarının ve hileli davranışları rapor etme eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca cinsiyet, öğrencilerin öğrenim gördükleri fakülte/myo, bölüm, sınıf ve aile gelir düzeyi açısından mesleki hile algısı ve raporlama eğilimleri arasında farklılık olup olmadığının tespit edilmesi çalışmanın diğer alt amaçlarını oluşturmuştur. Bu doğrultuda, Bozok Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İşletme ve İktisat Bölümü) ve Meslek Yüksek Okulu (Muhasebe Bölümü) öğrencilerine altı adet senaryodan oluşan bir anket uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, hem İİBF hem de MYO öğrencilerinin finansal tablo hilesi ve varlık suistimalinden ziyade yolsuzluğa karşı daha hassas oldukları tespit edilmiştir. Hile algıları ile rapor etme eğilimleri arasında da pozitif yönlü, kimi hile türlerinde kuvvetli bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet açısından, hile algı düzeyleri ve rapor etme eğilimleri arasında da anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre, hileli davranışa daha fazla duyarlı olduğu ve rapor etme eğilimlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca İİBF ve MYO öğrencilerinin bazı senaryolar açısından hileye bakış açılarının ve rapor etme eğilimlerinin farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar kelimeler


Hile, Hile algısı, İhbar hattı

Tam metin:

PDF Başlıksız

Referanslar


ACFE (2014), Report to The Nations on Occupational Fraud and Abuse.

Baird, J. E. ve Zelin, R. (2008, “Understanding Employee Perceptions of Fradulent Activities and Their Propensity to Report Those Activities Using Anonymous Tip Lines: The Influence of Fraud Type, Pro-petrator Gender, and Observer Demographics”, Southern Business Revi¬ew, (33); 1-14.

Bozkurt, N. (2011), İşletmelerin Kara Deliği Hile: Çalışan Hileleri, Alfa Yayınları, 2. Baskı.

Dönmez, A. ve Karausta, T. (2011), “Çalışanların Mesleki Hile Algısı Ve İhbar Hattı Kullanarak Rapor Etme Eğilimleri Üzerine Akdeniz Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesinde Yapılan Bir Araştırma”, Mali Çözüm Dergisi, (104); 17-41.

Eweie, G. and Brunton, M. (2009), “Ethical Perceptions of Business Students in a New Zealand University: Do Gender, Age and Work Experience Matter?”, Journal of Business Ethics, (19); 95-111.

Kandemir, C. (2010), Muhasebe Hilelerinin Ortaya Çıkarılmasında Ve Önlenmesinde Bağımsız Denetimin Rolü Ve Bağımsız Denetçinin Sorumluluğu, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.

Karausta, T. ve Dönmez, A. (2013), “Mesleki Hile ve Bir Çözüm Önerisi Olarak Adli Denetim: Türkiye’de SPK’dan Yetki Almış Denetim Firmalarına Yönelik Bir Araştırma”, Mali Çözüm Dergisi, (115; 59-88.

Kiracı, M. (2013), “Hileye Yönelik Uluslararası Kuruluşların Hazırladığı Raporların Bağımsız Denetim Açısından Değerlendirmesi”, Ankara SMMMO, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, (3); 87-106.

Küçük, E. ve Uzay, Ş. (2009), “Hileli Finansal Raporlamanın Oluşumu ve Doğurduğu Sorunlar”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (32); 239-258.

Küçük, İ. (2008), Finansal Raporlamada Hile-Manipülasyonlar ve Önlenmesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.

Lau, T.C., Choe, K. L. And Bin Ramly, Z. (2009), Ethical Orientation Of Future Business Leaders: An Exploratory Research, International Revi¬ew of Business Research Papers, (5); 109-120.

Okutmuş, E. ve Uyar, S. (2014), “Konaklama İşletmelerinde Yiyecek-İçecek Departmanında Yapılan Bir Hilenin Tespiti: Vaka Analizi”, Mali Çözüm Dergisi, (121); 35-54.

Rezaee, Z., Sharbatoghlie, A., Elam, R. and McMickle, P.L. (2002), “Continuous Auditing: Building Automated Auditing Capability”, Auditing: A Journal of Practice and Theory, (21); 147-163.

Ulucan Özkul, F. ve Özdemir, Z. (2013), “Çalışan Hilelerinin Önlenmesinde Proaktif Yaklaşımlar: Kurumsal İşletmelerde İnsan Kaynakları Yöneticileri Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Öneri Dergisi, (40); 75-89.

Yıldız, E. ve Baskan, T.D. (2014), “Muhasebe Hilelerinin Önlenmesinde Kullanılan Araçlar: BİST Şirketleri Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (62); 1-18.