Hastane İşletmelerinde Değer Akış Maliyetlemesi

Semra AKSOYLU
6.146 1.403

Öz


Son yıllarda işletmelerin üretim ortamlarında ve üretim anlayışlarında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişikliklerin en önemlilerinden birinin geleneksel yığın üretim anlayışından yalın düşünce temeline dayanan yalın üretime yönelme olduğu söylenebilir. Yalın üretim ortamının temel felsefesi; üretimi kesintiye uğratmadan, en az kaynakla, en kısa zamanda, en az maliyetle ve hatasız bir şekilde üretimi gerçekleştirmek ve müşterinin istek ve ihtiyacını karşılamaktır. Son zamanlarda hastaneler de yalın düşünce felsefesini benimsemeye ve kullanmaya başlamışlardır. Ancak yalın düşünce ile geleneksel muhasebe sistemlerinin uyum sağlayamaması sebebiyle yalın muhasebe ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacın giderilmesi amacıyla Değer Akış Maliyetlemesi gündeme gelmiştir. Değer akış maliyetlemesi, yalın işletmelerde maliyetleri değer akışları temelinde takip eden, hesaplayan ve raporlayan bir maliyetleme sistemidir. Bu sistem mümkün olduğunca maliyet dağıtımından uzak durmaya çalışan, işlemleri son derece basit ve anlaşılır düzeyde yapan ve sunan bir sistemdir. Bu çalışmada söz konusu yalın düşünce felsefesine bağlı kalınarak Değer Akış Maliyetlemesinin hastanelerde uygulanabilirliği incelenmiş ve bir örnek uygulama geliştirilmiştir. Çalışmadan ulaşılan sonuca göre, Değer Akış Maliyetlemesi hizmet işletmelerinde ve özellikle de hastane işletmelerinde kolaylıkla uygulanabilecek bir yöntemdir. Bu yöntem ile değer akışlarına ilişkin performans ölçümleri de yapılabilecek ve hastanede etkinlik de artabilecektir.

Anahtar kelimeler


Yalın Üretim, Yalın Muhasebe, Değer Akış Maliyetleme, HastanelerJEL Sınıflandırması: M11, M40, M49, I12

Tam metin:

PDF

Referanslar


AKTAŞ, Rabia (2013), “Yalın Üretim Ortamında Maliyet Yönetimi: Değer Akış Maliyetleme”, Selçuk Üniversitesi İ.İ.B.F. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (25); 57-85.

BAGGALEY, Bruce L., PARTNER, Senior (2003), “Costing by Value Stream”, Journal of Cost Management, (17) 3; 24-30.

BAGGALEY, Bruce and MASKELL, Brian (2003), Practical Lean Accounting, Productivity Press, New York

BALCI, Baki Rıza (2011), “Yalın Düşünce ve Muhasebe”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13) 1; 39-58.

BİRGÜN, Semra, GÜLEN, Kemal Güven, ÖZKAN, Kadriye (2006), “Yalın Üretime Geçiş Sürecinde Değer Akışı Haritalama Tekniğinin Kullanılması: İmalat Sektöründe Bir Uygulama”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, (9); 47-59.

CHEN, Joseph C., COX, Ronald A. (2012), “Value Stream Management for Lean Office-A Case Study”, American Journal of Industrial and Business Management, (2); 17-29. CHOPRA, Abha (2013), “Lean Accounting- An Emerging concept”, International Journal of Marketing, Finacial Services & Management Research, (2) 8; 79-84.

ERTAŞ, Fatih Coşkun, COŞKUN ARSLAN, Mihriban (2010), “Yalın Muhasebe”, Mali Çözüm Dergisi; 39-60.

HASKİN, Daniel (2010), “Teaching Special Decisions In A Lean Accounting Environment”, American Journal of Business Education, (3) 6; 91-96.

KARCIOĞLU, Reşat, NURAY, Meral (2010), “Yeni Bir Maliyetleme Sistemi olarak Değer Akış Maliyetleme”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (47); 69-80.

KESKİN, Ayşe İrem (2010), Cost Management System in Lean Enterprises: Lean Accounting, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

LOPEZ, Arbulo, SANTOS, Jordi Fortuny, ARBOS, Lıuis Cuatrecasas (2013), “Lean Manufacturing: Costing the Value Stream”, Industrial Management & Data Systems, (113), 5; 647-668.

MASKELL, B., BAGGALEY, Bruce L. (2003), “Value Stream Management for Lean Companies, Part I”, Journal of Cost Management, (17) 2; 23-27.

ÖZÇELİK, Funda, ERTÜRK, Halis (2012), Yalın Muhasebe, Dora Yayınları, Bursa.

ÖZÇELİK, Funda (2013), “Yalın Üretim Ortamına Uygun Maliyet Sistemi Seçimi”, Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, (20) 1; 47-58.

ÖZKAN, Azzem (1998), Hastane Maliyetleri ve Muhasebeleştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış), Kayseri.

PARKER, John (2012), “Value Stream Accounting”, Business Analysis & Requirements Management Blog.

TERZİ, Serkan, ATMACA Metin (2011), “Yalın Üretim Sistemi Açısından Değer Akış Maliyetlemesinin İnelenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, (16) 3; 449-466.